TÜBİTAK 2237-A - Sürdürülebilir Sağlık İçin Yeşil Hemşirelik Kursu
Günümüzde iklim değişikliği, ekolojik bozulma, doğal kaynakların tükenmesi, atık krizleri ve çevre kirliliği; yalnızca çevre bilimlerinin değil, aynı zamanda sağlık sistemlerinin de doğrudan mücadele alanları haline gelmiştir. Sağlık hizmetlerinin sunumu sırasında kullanılan enerji, su, kimyasal ürünler ve tıbbi malzemeler; ciddi düzeyde kaynak tüketimi yaratmakta ve yüksek miktarda atık oluşumuna sebep olarak ekolojik dengeye zarar vermektedir. Bu sistemik yük; sağlık sektörünün toplam karbon ayak izinin küresel düzeyde %4 ila %6 arasında olmasına neden olmaktadır.
Sürdürülebilir sağlık hizmetleri, artık yalnızca çevre politikalarının değil; aynı zamanda etkili, kaliteli ve etik sağlık politikalarının da merkezinde yer almalıdır. Bu dönüşümün başarısı ise yalnızca altyapı yatırımlarına değil; aynı zamanda sağlık profesyonellerinin bilgi, farkındalık ve davranış düzeyindeki değişimine bağlıdır. Bu noktada hemşirelik, birey, toplum ve çevre arasında doğrudan bağ kurabilen bir meslek grubu olarak öne çıkmaktadır. Hemşireler; hasta bakımı sırasında uygulamaları yöneten, tıbbi malzemelerin kullanımını belirleyen, eğitim süreçlerini planlayan ve kurum içi hizmet sunumunda aktif görev üstlenen profesyonellerdir. Hemşirelerin çevresel sürdürülebilirlik çerçevesinde yetkinleştirilmesi; sadece bireysel bilinçlenme değil, sistem çapında yeşil dönüşüm için bir kaldıraç işlevi görmektedir. Doğal kaynakların verimli kullanımı, tehlikeli ve geri dönüştürülebilir atıkların doğru ayrıştırılması, çevre dostu uygulamaların içselleştirilmesi ve iklim krizi karşısında dayanıklı sağlık sistemlerinin kurulması gibi alanlarda hemşirelerin donanımlı hale gelmesi; kurum içi uygulamalarda fark yaratma potansiyeli taşımaktadır. Bu gerekçeyle yapılandırılan “Yeşil Hemşirelik: Sürdürülebilir Sağlık İçin Uygulamalı Farkındalık Ajanı Yetiştirme Programı”, hemşirelerin çevresel sürdürülebilirlik, iklim farkındalığı, kaynak yönetimi ve yeşil liderlik becerilerini geliştirmeye yönelik çok yönlü ve disiplinler arası bir eğitim programı olarak kurgulanmıştır.
Etkinliğin Temel Amaçları
- Hemşirelik uygulamalarında çevresel sürdürülebilirlik bilincini geliştirmek
- Sürdürülebilir kaynak yönetimi, döngüsel ekonomi ve atık yönetimi ilkelerini sağlık hizmetlerine entegre edebilme yetkinliği kazandırmak
- Yeşil hemşirelik temelli çevresel farkındalık projeleri geliştirme, liderlik etme ve kurumsal dönüşüme katkı sunma becerilerini desteklemek
Alt Amaçlar
- Farkındalık ve Mesleki Rol Bilinci
- Katılımcılarda çevresel sağlık, iklim değişikliği, ekolojik ayak izi gibi konularda farkındalık oluşturmak
- Yeşil hemşirelik kavramı ve ilkeleri doğrultusunda mesleki rol bilincini güçlendirmek
- Çevre dostu sağlık hizmetlerinin etik ve profesyonel sorumluluk boyutlarını tartışmaya açmak
- Kaynak Verimliliği ve Atık Yönetimi
- Enerji, su ve malzeme verimliliği alanlarında klinik düzeyde uygulanabilir bilgi ve beceriler kazandırmak
- Tehlikeli ve geri dönüştürülebilir atıkların ayrıştırılması, toplanması ve bertarafı konularında mesleki sorumluluğu artırmak
- Sürdürülebilir Sistem Modelleri ve Satın Alma
- Döngüsel ekonomi ve sürdürülebilir satın alma ilkelerini sağlık hizmetlerine entegre etme becerisi kazandırmak
- Malzeme seçimi ve tedarik zinciri yönetiminde hemşirelerin karar süreçlerine aktif katılımını desteklemek
- Proje Geliştirme
- Ulusal ve uluslararası düzeyde başarılı yeşil hemşirelik uygulamalarını tanıma ve analiz etme yetkinliği kazandırmak
- Katılımcıların kurumlarında çevresel dönüşüm kültürünü yaygınlaştırmalarına katkı sunmak
- Atölye desteğiyle, katılımcıların uygulanabilir, özgün ve izlenebilir yeşil projeler geliştirmesini teşvik etmek